Τί χωράει σ' ενός λεπτού φωνή; Χωράει μια χώρα, μια κραυγή, ένα νεύμα, μια πολιτική ανάλυση, ένα ποίημα, ένα τραγούδι. Σ' ένα τραγούδι τί χωράει; Χωράει ο Ευριπίδης, ο Σεφέρης του 55, ο Κακογιάννης του 74. Και σε μία πρωτοβουλία για την Κύπρο τί χωράει; Χωράνε 70 προσωπικότητες της Τέχνης και του πνεύματος, αποφασισμένες να ανταποκριθούν στα χρονικά περιθώρια των 60 δευτερολέπτων (κάτι λιγότερο ή κάτι περισσότερο), να σπάσουν τη «συμφωνία» της σιωπής και της ανοχής και να στείλουν ένα μήνυμα στην Κύπρο και στον ίδιο τους τον εαυτό: Διότι ό,τι συμβαίνει εκεί, συμβαίνει κι εδώ.
Και διότι φαίνεται πως «ήρθε ο καιρός να αναστηθούν τα λόγια τα θαμμένα», όπως έγραφε κι ο Μιχάλης Κακογιάννης στο ποίημά του για τις ημέρες της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο. Στο ίδιο ποίημα που μελοποίησε τώρα ο Σταμάτης Κραουνάκης, προσθέτοντας σεφερικά θραύσματα και την περίφημη ρήση του ευριπίδειου «Τεύκρου» στην «Ελένη» («Κύπρον ου μ' εθέσπισεν») για να φτιάξει ένα σπαρακτικό ζεϊμπέκικο, να το παραδώσει στην φωνή του Μανώλη Μητσιά και με όχημα στίχους, μελωδία και φωνή να τα πει όλα. Και μόνον ο τρόπος που σβήνει το λαίκό γύρισμα στα χειλη του Μητσιά και λήγει το τραγούδι στον στίχο του Σεφέρη «Τ' αηδόνια δεν σαφήνουνε να κοιμηθείς στις Πλάτρες» σαν μελαγχολική υπόμνηση, νομιμοποιεί την πρωτοβουλία «1Λεπτού Φωνή» που ανέλαβε το Ιδρυμα Μιχάλη Κακογιάννη και η αντιπρόεδρός του Ξένια Καλδάρα.
Η συστράτευση των 70 προσωπικοτήτων έγινε σιωπηρά. Λίγοι-λίγοι πέρασαν από το Ιδρυμα για να μαγνητοσκοπήσουν το μήνυμά τους. Ο,τι ήθελε ο καθένας: Ποίημα; Δυό λόγια; Μία κίνηση; Ενα τραγούδι; Ενα σύνθημα;
Σαν παράφραση του Χατζιδάκι και του Χριστιανόπουλου («Εσείς που βρήκατε τον άνθρωπό σας κι έχετε ένα χέρι να σας σφίγγει τρυφερά (...) Είπατε να κρατήσετε ενός λεπτού σιγή για τους απεγνωσμένους;»), η πρωτοβουλία που ανέλαβε το Ιδρυμα Κακογιάννη θέλησε, με αφορμή την Κύπρο, να χαρίσει στους πανταχού απεγνωσμένους ενός λεπτού φωνή. Το πώς θα αξιοποιούσε καθένας τον χρόνο που του δόθηκε ήταν δικό του θέμα. Φτάνει να δεχόταν κάποια στιγμή μέσα στο διήμερο των αρχών Απριλίου που διοργανώθηκαν οι συναντήσεις, να δεχτεί να πάει μέχρι το κτήριο του Ιδρύματος και να μαγνητοσκοπήσει το μήνυμά του.
Η εργασία έγινε με επαγγελματικούς όρους. Αρκεί να επισημάνει κανείς ότι την ανέλαβαν εθελοντικά άνθρωποι σαν τον παραγωγό Κώστα Λαμπρόπουλο και τον σκηνοθέτη Χρίστο Γεωργίου. Μία άλλη ομάδα, φωτογράφων αυτή, ανέλαβε τα φωτογραφικά πορτρέτα όσων συμμετείχαν, πορτρέτα που τα περισσότερα «τραβήχτηκαν» υπακούοντας σε μία γενική ιδέα: Κάθε μοντέλο, εφόσον ήθελε, σφράγιζε το στόμα του μ' ένα λευκοπλάστ στο οποίο ήταν γραμμένη μία λέξη ή μία σύντομη φράση-μήνυμα. Π.χ. «Μαζί» ή «αντέχουμε» και ό,τι άλλο σκεφτόταν καθένας από τους φωτογραφιζόμενους. Ενας κι ένας ήταν κι οι φωτογράφοι που συμμετείχαν, εθελοντικά κι αυτοί, στην πρωτοβουλία στήνοντας τα δικά τους εργαστήρια: Ο Δημήτρης Σοφικίτης, ο βραβευμένος πορτρετίστας Πέτρος Σοφικίτης, ο Κωνσταντίνος Σοφικίτης και τέλος ο διακεκριμένος Ιταλός Καθηγητής Φωτογραφίας στο Πανεπιστήμιο Urbino ISA, Antonio Manta. Τα πορτρέτα θα κυκλοφορήσουν προσεχώς. Οσο για τα μαγνητοσκοπημένα μηνύματα συμπαράστασης στην Κύπρο, ταξιδεύουν ήδη από τις 15 Απριλίου στο διαδίκτυο, από την ηλεκτρονική διεύθυνση: oneminforcyprus.mcf.gr ή και στο YouTube έτσι χωρίς άλλη προβολή και διαφήμιση σαν κρυμμένα δώρα προς πάντα απελπισμένο ενδιαφερόμενο.
Αυτά ως προς τις τεχνικές λεπτομέρειες.
Το ουσιαστικό είναι άλλο. Το πως ανταποκρίθηκαν τόσοι άνθρωποι. Το πως η κίνησή τους απαντάει δυναμικά σ' εκείνο το θλιβερό στερεότυπο «κανείς δεν κινείται, κανείς δε μιλάει». Ε λοιπόν σ' αυτή την περίπτωση καθένας μίλησε με τον τρόπο του. Μερικά παραδείγματα για το πώς αντιμετώπισαν μερικοί από τους 70 το «1 λεπτού φωνή»;
«Ξέρετε τί δύναμη μπορεί να έχει ενός λεπτού φωνή; Ειδικά όταν είναι απ' όλους», διαπίστωσε η Δήμητρα Γαλάνη.
«Ομορφη και Παράξενη Πατρίδα (...)κλαίει φιλεί το χώμα ξενιτεύεται
μένει στους πέντε δρόμους αντρειεύεται», ανακάλεσε τους στίχους του Ελύτη η Ελευθερία Αρβανιτάκη.
Ο Θάνος Μικρούτσικος πάλι έκανε μέσα σε δύο λεπτά μία απολύτως εμπεριστατωμένη πολιτική ανάλυση. Εξ αριστερών, εννοείται.
Μία μονόλεπτη πολιτική προσέγγιση έκανε κι ο Γιώργος Μανιώτης.
Ο Λάκης Λαζόπουλος έδωσε το σύνθημα: «Ενός λεπτού φωνή, ενός μυαλού φωνή, ενός λαού φωνή κι ενός λαού πράξη».
Ο Κώστας Γάκης και το Φωνητικό Σύνολο «Πνοή» ερμήνευσαν ένα κυπριακό παραδοσιακό τραγούδι.
Ο Γιάννης Κότσιρας ερμήνευσε ένα δικό του τραγούδι στους στίχους του νεαρού, ταλαντούχου Κύπριου Σταύρου Σταύρου. Ρεφρέν; «Μην αφήνεις τη ζωή σου στην οθόνη να βουλιάζει. Κι αν σου κόψουν τα φτερά σου, η φωνή σου τους τρομάζει»
«Μην τους αφήσετε να βάλουν λουκέττο στην σκέψη σας και στην συνείδησή σας», ήταν το συναφές μήνυμα της Κατερίνας Ακριβοπούλου.
Ο Αρης Δαβαράκης παραδέχτηκε : «Η Κύπρος έδωσε ενα σήμα. Κι αν δεν κατάφερε να επιμείνει στο «οχι» της, το σήμα το λάβαμε».
Ο Γιάννης Ζουγανέλης έκανε μία συγκλονιστική μονόλεπτη παρλάτα με θέμα την «προδοσία». Καθόλου χιουμοριστική...
«Ότι τα πράγματα δεν βαίνουν κατ' ευχήν στην Aποικία / δεν μέν' η ελαχίστη αμφιβολία..» Από το ποίημα του Καβάφη «Έν μεγάλη Ελληνική Αποικία, 200π.Χ.» που διάβασε ο Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης.
«Η μυστική βοή τούς έρχεται των πλησιαζόντων γεγονότων». Από το ποίημα του Καβάφη «Σοφοί δε Προσιόντων» που επέλεξε με την σειρά του ο Χρήστος Στέργιογλου, καταλήγοντας με μία δική του επισήμανση: «Ξέρετε πως τροφοδοτούνται οι κακοί; Οταν σωπαίνουν οι καλοί».
Ο Γιώργος Κακουλίδης έχρισε την Κύπρο την «καθαρή ποιητική διαίσθηση του ελληνισμού»
Ο Νίκος Καραθάνος, συγκινημένος δεν βρήκε λόγια. Αρκέστηκε να στερεώσει την κονκάρδα της πρωτοβουλίας «1Λεπτού Φωνή» πάνω στο πουκάμισό του, στην θέση της καρδιάς.
«Η Κύπρος είναι η κιβωτός μας», διαπίστωσε ο Βασίλης Κατσικονούρης.
Δεκάδες ακόμα τα σήματα αλληλεγγύης, αντοχής και αποφασιστικότητας. Τα στέλνουν κι άλλες ακόμα αναγνωρίσιμες προσωπικότητες του δημοσίου βίου. Το Ιδρυμα Κακογιάννη θα τα «ανεβάζει» σταδιακά, σε τακτικές «μεταγγίσεις» ενότητας που το τονίζουμε ξανά δεν αφορούν μόνον την Κύπρο, αλλά ΚΑΙ την Κύπρο. Ψάξτε τις στο διαδίκτυο. Κι αν μια τέτοια κινητοποίηση σας φαίνεται ουτοπική, σκεφτείτε πόσο καλύτερη είναι από την φράση που λέει στον «Βυσσινόκηπο» του Τσέχοφ ο Φιρς και στην κάμερα του Κακογιάννη ο Μάικλ Γκαφ: «πέρασε η ζωή σαν να μην την έζησα». Δεν είναι καλύτερο έστω κι ένα λεπτό συνειδητοποίησης;
