Εμπεριέχει εκπλήξεις το νέο βιβλίο του Κοέλιο; Η απάντηση δεν είναι ακριβώς όχι
Ξεπερνώντας άμεσα τα γνωστά πληροφοριακά στοιχεία περί της παγκόσμιας επιτυχίας του Κοέλιο, μιας και είναι ακόμα και σε ανθρώπους που δεν ασχολούνται συστηματικά με την ανάγνωση και γενικότερα με το χώρο του βιβλίου, περνάω στο νέο πόνημα του Βραζιλιάνου. Το οποίο είναι μυθιστόρημα αλλά δεν έχει μυθιστορηματική λογική. Και εξηγούμαι. Χρησιμοποιώντας ως χρονική πλατφόρμα της πολιορκία της Ιερουσαλήμ το 1099 μ.Χ. ο Κοέλιο παρουσιάζει την εξής ιστορία. Έλληνας χριστιανός με το όνομα Κόπτης (καμία εξήγηση αν συνδέεται ποιητική αδεία με το γνωστή χριστιανική σέκτα) ο Κοέλιο βάζει τον προαναφερθέντα να μιλάει ενώ όλοι περιμένουν την επίθεση στα τείχη της πόλης) σε μια συγκέντρωση ανθρώπων που αποτελούν κυριολεκτικά το κοινωνικό μωσαϊκό της πόλης. Βοσκοί αλλά και ιερείς, εκπρόσωποι και των 2 φύλων, νέοι και γεροντότεροι. Σε κανένα σημείο βέβαια δεν αναφέρεται σε ποια γλώσσα μίλησε ο Κόπτης, μιας και όπως αναφέρει και ο ίδιος ο συγγραφέας υπάρχουν άνθρωποι τελείως διαφορετικών εθνοτήτων στο κοινό του. Και προσωπικά δεν μπορώ να το ξεπεράσω το συγκεκριμένο στο βωμό της ποιητικής αδείας (πάλι αυτή!). Η έκπληξη όμως έρχεται σύντομα καθώς ο αναγνώστης καταλαβαίνει ότι δεν υπάρχει πλοκή παρά μόνο η ανταπαντήσεις/κηρύγματα/λόγοι του Κόπτη προς ερωτήσεις που του θέτουν άνθρωποι που τον ακούνε. Κάθε κεφάλαιο στην αρχή του εμπεριέχει την ταυτότητα του εκάστοτε ανθρώπου και την ερώτηση του και στο ψαχνό του κεφαλαίου διαβάζουμε το πώς ο Κόπτης απαντά. Οι απαντήσεις δεν περιέχουν τίποτε άλλο από αυτό που έχουμε γνωρίσει από τον Κοέλιο μέχρι στιγμής. Το σήμα κατατεθέν μείγμα από new age, βουδισμό και χριστιανισμό μαζί με ψυχανάλυση είναι και πάλι έμπροσθεν μας. Η σημαντική διαφορά είναι ότι αυτή τη φορά η πλοκή είναι προσχηματική και εξυπηρετεί την παράθεση των τσιτάτων εκ μέρους του συγγραφέα.
Η υπερπαραγωγικότητα και τα αποτελέσματα του Κοέλιο νομίζω ότι σε αυτό ακριβώς το σημείο έφτασε στο ταβάνι μιας και δεν πρόκειται περί μυθιστορήματος σε καμία περίπτωση. Και γι αυτόν ακριβώς το λόγο δεν μπορώ να ξεπεράσω μικρολεπτομέρειες που φορούν το ύφος όπως αυτό που αφορά το προαναφερθέν ζήτημα της γλώσσας ή το άλλο σημείο όπου στο σύντομο κεφάλαιο (μεταξύ των σελίδων 101-104) αναφέρεται η λέξη επανειλημμένα η λέξη «σεξ». Αν ρωτήσετε ιστορικό ή γλωσσολόγο όχι μόνο για το αν υπήρχε ανάλογη λέξη αλλά και για το ελευθεριάζων της δημόσιας εκφοράς της, μπορεί να λιποθυμήσει. Και ακριβώς επειδή πολλές φορές έχουμε δει/διαβασει συγγραφείς που κατασκευάζουν πειστικές ιστορίες περί χειρογράφων (θαυμάσιο παράδειγμα το Λεξικό των Χαζάρων) της αρχαιότητας περιμέναμε ότι ο Κοέλιο θα έδειχνε μια πιο περίτεχνη λογική. Όσο για τη λογική των κηρυγμάτων (πια) του Κοέλιο είναι θέμα του καθενός γι αυτό και δεν διαβάζετε περί αυτών. Αν μου δώσει ο κύριος Κανελλόπουλος μια ξεχωριστή σελίδα μπορεί να ακούσετε το μυδράλιο μου. Στην παρούσα περιορίστηκα στην καθαρόαιμη κριτική του βιβλίου. Και αν «Ο Αλχημιστής» και «Ο διαβολος και η Δεσποινίδα Πριόμ» διαβάστηκαν μεταξύ τύρου και αχλαδίου αφήνοντας μια ελαφρώς διασκεδαστική (με την αυθεντική έννοια του όρου) αίσθηση στην παρούσα φάση το μόνο που θα μπορούσε να πει κανείς είναι ότι ο βραζιλιάνος συγγραφέας ξέμεινε από ιδέες...
Paulo CoelhoΤο χειρόγραφο της Άκρα
Τίτλος Πρωτοτύπου > Manuscrito Encontrado em Accra
Μετάφραση > Μάτα Σαλογιάννη
Σελίδες > 204
Εκδόσεις > Λιβάνη (2013)
Ο Στυλιανός Τζιρίτας είναι αρθρογράφος, συγγραφέας και ραδιοφωνικός παραγωγός. Έχει σπουδάσει και εξασκεί performance art στο εκτός και εντός των συνόρων αντίστοιχα. Διατηρεί το blog ανάλυσης γραφόμενων http://teichos.blogspot.gr/
