Μία μεγάλη συναυλία θα έχουμε αυτό το Σάββατο στο Μέγαρο Μουσικής. Θα δούμε live τη Yasmin Levy από το Ισραήλ, μία από τις πιο σπουδαίες μορφές της σεφαραδίτικης μουσικής, από τις καλύτερες ερμηνεύτριες των Ladino τραγουδιών.
Διαβάστε παρακάτω μία μακροσκελή συνέντευξη που παραχώρησε στο e-tetRadio αλλά πριν από αυτή, σας προσφέρουμε σε δύο τυχερούς αναγνώστες το καινούργιο της cd. To εξαιρετικό Libertad.
Στείλτε μας ένα mail στο [email protected] με θέμα Levy και μπείτε στην κλήρωση!
Πως κατέληξε στην μουσική: Προέρχομαι από μουσικό περιβάλλον. Και οι δυό μου γονείς ήταν τραγουδιστές, η μουσική, συνεπώς, αφορούσε πάντα ένα μεγάλο μέρος της ζωής μου. Ο πατέρας μου ήθελε βέβαια όλα τα παιδιά του να ακολουθήσουν κι ένα «πραγματικό» επάγγελμα, εκτός της μουσικής. Οταν ήμουν 20 ετών κι αφού είχα κάνει ο,τιδήποτε μπορούσα για να αποφύγω το ενδεχόμενο να γίνω τραγουδίστρια, συνειδητοποίησα ότι τελικά δεν μπορώ να εξαπατήσω τον εαυτό μου-αφού ήξερα εξαρχής ότι έχω γεννηθεί για να τραγουδάω. Ετσι αποφάσισα να ακούσω την καρδιά μου και να ακολουθήσω μια καριέρα στο τραγούδι.
Μεγάλωσε στην Ιερουσαλήμ. Το περιβάλλον πόσο επηρέασε τη μουσική της: Η Ιερουσαλήμ είναι ένα χωνευτήριο πολιτισμών και εθνοτήτων. Φτάνουν εδώ για να ζήσουν άνθρωποι απ όλο τον κόσμο, οπότε μεγάλωσα ακούγοντας κάθε είδος μουσικής, από κλασική μουσική, μέχρι φλαμένκο, τζαζ, οριένταλ, γαλλικό τραγούδι, αραβική μουσική κλπ. Τόσο προσωπικά όσο και μουσικά, αντιμετωπίζω τον εαυτό μου ως αποτέλεσμα αυτής της μείξης. Ολα αυτά τα διαφορετικά μουσικά στοιχεία απ όλο τον κόσμο, μπορεί κανεις να τα εντοπίσει στη μουσική μου.
Στη μουσική της υπάρχουν επιρροές από άλλα είδη, ιδιαίτερα απ το φλαμένκο. Τι την γοητεύει σ αυτό και τί την εμπνέει τόσο ώστε να το ενσωματώνει και στις δικές της μελωδίες: Το φλαμένκο, μου ήταν πάντα οικείο, αλλά άρχισα να το ακούω συστηματικότερα και με διαφορετικό «αυτί» όταν αποφάσισα να σπουδάσω χορό φλαμένκο και ο δάσκαλος, ξέροντας ότι είμαι τραγουδίστρια, μου ζήτησε να συνεργαστούμε. Ετσι το φλαμένκο έγινε αναπόσπαστο μέρος της ζωής και της μουσικής μου. Δεν έχει βέβαια καμμία σχέση με τα Σεφαραδίτικα. Κι όμως και τα δύο κατάγονται απτην Ισπανία, «μιλούν» την ίδια γλώσσα (παρεφθαρμένα ισπανικά) κι αφηγούνται τις ζωές των ανθρώπων, τους πόνους, τη θλίψη, τις χαρές και την ευτυχία τους. Ας θυμηθούμε επίσης ότι και οι ρίζες του φλαμένκο βασίζονται στους ύμνους της εβραϊκής λειτουργίας στη Συναγωγή.
Η Ladino τί είναι: Τα τραγούδια Ladino είναι τα τραγούδια των Εβραίων που διώχτηκαν από την Ισπανία το 1492. Αυτοί οι άνθρωποι μετανάστευσαν σε διαφορετικά μέρη του κόσμου. Κάποιοι κατευθύνθηκαν βόρεια προς την Ολλανδία, αλλά οι περισσότεροι περιπλανήθηκαν κατά μήκος της μεσογειακής ακτής στη Βόρεια Αφρική ή στον ευρωπαϊκό Νότο. Πολλοί εγκαταστάθηκαν σε κάποια από τις χώρες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ετσι αυτά τα παλιά, παραδοσιακά τραγούδια που λέγονταν στην Ισπανία, «μπολιάστηκαν» με λέξεις από όλες αυτές τις χώρες στις οποίες είχαν εγκατασταθεί Εβραίοι-και γι αυτό είναι γνωστά ως «Judeo-Espagnol». Και πέρασαν από γενιά σε γενιά. Μιλούν για τις ζωές των ανθρώπων, τις χαρές και τις λύπες τους. Λένε επίσης πώς είναι να λαχταράς κάποιον, να λαχταράς την Ιερουσαλήμ. Κάποια θυμούνται τους Ισπανούς βασιλιάδες, άλλα κατηγορούν τις κακές πεθερές! Εν ολίγοις είναι φολκλορικά τραγούδια ζωής.
Γιατί δεν επέλεξε κάτι πιο δημοφιλές από τη Ladino; Πώς υποδέχονται τη μουσική της στο Ισραήλ: Θα μπορούσα να έχω στραφεί σε κάτι πιο δημοφιλές αλλά θέλησα να ακούσω την καρδιά μου και να ακολουθήσω τις Ladino ρίζες μου. Η μουσική μου εκπροσωπεί αυτό που είμαι ως προσωπικότητα και ως καλλιτέχνις. Με τα χρόνια συνειδητοποίησα πόσο σημαντικό είναι για μένα να διαδώσω αυτά τα τραγούδια σ όλο τον κόσμο. Τελικά το να συνεχίσω με τον δικό μου σεμνό τρόπο το σημαντικό έργο που είχε ξεκινήσει ο πατέρας μου Γιτζάκ Λεβί, έγινε η αποστολή μου.
Τί ελπίζει για το μέλλον των Ladino: Για μένα προσωπικά αυτή η μουσική είναι ένας τρόπος σύνδεσης με τον πατέρα μου που πέθανε όταν ήμουν πολύ μικρή. Αυτή η κουλτούρα εκπροσωπεί αυτό που είμαι, την ίδια μου την ύπαρξη, τη μητέρα μου, τα παιδικά μου χρόνια και τις ρίζες μου. Δυστυχώς το μέλλον της Ladino δεν φαίνεται να είναι στρωμένο με ροδοπέταλα. Ανησυχώ μήπως δεν μείνει τίποτε από αυτή την υπέροχη κουλτούρα, ούτε καν η γλώσσα-μια που κι αυτή μιλιέται πια, από όλο και λιγότερους. Πιστεύω όμως ότι αυτά που μπορούν να επιβιώσουν για πάντα ως μάρτυρες αυτής της σπουδαίας παράδοσης είναι τα Σεφαραδίτικα, ειδικά μάλιστα αν τους δώσουμε νέα ζωή.
Τί σκέφτεται για τη σημερινή πολιτική κατάσταση στο Ισραήλ: Με θλίβει απέραντα η κατάσταση μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων, επειδή ξέρω ότι όλα θα μπορούσαν να είναι μεταξύ τους πολύ καλύτερα. Λέω τραγούδια που γεννήθηκαν την εποχή που οι Εβραίοι ζούσαν ειρηνικά στην Ισπανία, υπό μουσουλμανικό καθεστώς. Να λοιπόν μια απόδειξη ότι η συνύπαρξη μπορεί να πετύχει. Δεν είμαι βεβαια τόσο αφελής ώστε να θεωρώ ότι η τέχνη μπορεί να εξασφαλίσει την ειρήνη μεταξύ των ανθρώπων. Πιστεύω όμως ότι η τέχνη και ιδιαιτερα η μουσική είναι ένας τρόπος ώστε οι άνθρωποι να αισθανθούν ο ένας τον άλλο, να ακούσουν ο ένας τον άλλο και τελικά να επιδιώξουν να φτιάξουν μαζί μια αρμονική ζωή. Το λέω γιατί όταν συνεργάζομαι με άλλους μουσικούς, ανεξαρτήτως της καταγωγής τους, ακούμε ο ένας τον άλλο, σεβόμαστε ο ένας τον άλλο και αποδεχόμαστε τον άλλο ακριβώς όπως είναι. Την ημέρα λοιπόν που Ισραηλινοί και Παλαιστίνιοι θα κατορθώσουν να το κάνουν αυτό, είναι βέβαιο ότι θα ρθει η ειρήνη. Και τότε αυτός ο ταλαιπωρημένος τόπος θα ξαναγίνει ένα από τα ωραιότερα μέρη της γης.Θεωρεί συνεπώς ότι η συνάντηση των πολιτισμών με τον τρόπο που την επιδιώκει κι αυτή, έχει κάποια πολιτική σημασία: Η διασταύρωση των πολιτισμών είναι κάτι που, κυρίως ως μουσικός, απολαμβάνω να κάνω. Πιστεύω ότι αυτό το «άνοιγμα» έκανε εμένα καλύτερο άνθρωπο και τον κόσμο μου μεγαλύτερο, ωραιότερο και πιο ενδιαφέρων, Μέσω αυτού, έμαθα πολλά για τις ζωές των άλλων ανθρώπων, τον πολιτισμό, τις θρησκευτικές τους πεποιθήσεις, τη μουσική και τις παραδόσεις τους. Είμαι ευγνώμων που έχω το προνόμιο να μοιράζομαι μαζί τους κάθε πτυχή του δικού μου κόσμου. Οσο για την πολιτική σημασία αυτού του πράγματος...προτιμώ να αφήνω την πολιτική στους πολιτικούς.
Τί ξέρει για την ελληνική μουσική: Αγαπω την ελληνική μουσική αφού άλλωστε μεγάλωσα ακούγοντάς την-όπως την ακουν και πολλοί άλλοι στο Ισραήλ. Πιστεύω ότι έχετε μερικές από τις σπουδαιότερες φωνές στον κόσμο. Κι αισθάνομαι ότι έχω πολλά κοινά με τους Ελληνες μουσικούς και σε ανθρώπινο και σε μουσικό επίπεδο-μην ξεχνάτε ότι αρκετοί από τους εξόριστους από την Ισπανία Εβραίους εγκαταστάθηκαν στην Ελλάδα. Γι αυτό και πολλά από τα Σεφαραδίτικα που λέω είναι είτε ελληνικά, είτε επηρεασμένα από την ελληνική μουσική.
Λίγα λόγια για τις συναυλία της στην Ελλάδα: Ανυπομονώ! Θέλω να μοιραστώ με το υπέροχο ελληνικό κοινό που έχει υποδεχτεί εδώ και χρόνια τη μουσική μου με τόση ζεστασιά, τα τραγούδια απτο καινούριο μου άλμπουμ Libertad. Θεωρώ επίσης πολύ τιμητική την συμμετοχή στην συναυλία μου του Γιάννη Χαρούλη ως special guest .
Την εποχή της οικονομικής κρίσης και της κοινωνικής αναταραχής, υπάρχει κάποιο μήνυμα που θα ήθελε να μεταδώσει με την μουσική της: Το γνωστό μήνυμα του αμοιβαίου σεβασμού, την υπομονής, της ανοχής και της αγάπης. Ο κόσμος μας είναι υπέροχος και η ανθρωπότητα μπορεί να τον κάνει ακόμα ωραιότερο. Φτάνει να κατορθώσουμε να μάθουμε να αποδεχόμαστε και να σεβόμαστε ο ένας τον άλλο γι αυτό που είναι ο καθένας μας. Δυστυχώς μάλλον απέχουμε πολύ από το να το κατορθώσουμε...
Είναι ένας ταξιδιώτης του κόσμου. Ποιά είναι η βάση της αυτό τον καιρό; Και ποιά τα μουσικά είδη, τα άλμπουμ και τα γκρουπ που προτιμά: Ζω στους πρόποδες της Ιερουσαλήμ, όχι μακριά από εκεί που γεννήθηκα και μεγάλωσα. Η Ιερουσαλήμ είναι η καρδιά και η ψυχή μου. Είναι αυτό που είμαι. Η λαχτάρα, οι αναμνησεις και η πηγή που με δημιούργησε, Κουβαλώ την ιερουσαλήμ μαζί μου όπου κι αν πάω. Κατά τα άλλα αυτό τον καιρό ακούω τραγούδια της Μπίλυ Χόλιντεϊ, τα τάνγκο του Κάρλος Γαρδέλ και του Ρομπέρτο Πολάκο Γκογενέτσε κι αρκετή τουρκική μουσική.
Τιμή εισιτηρίων
ΦΟΙΤΗΤΙΚΑ και ΑΜΕΑ και ΑΝΕΡΓΩΝ: 15E
Γ ΖΩΝΗ: 25E
Β ΖΩΝΗ: 30E
Α ΖΩΝΗ: 45E
ΔΙΑΚΕΚΡΙΜΕΝΗ: 60E
Ώρα έναρξης: 21:00
