Τον Μηνά Λαβάντη τον θυμάμαι από το ξεκίνημα του Jeronimo. Τον ακούμε, πλέον, στο HotStation. Από τότε μέχρι σήμερα, δεν έχουν αλλάξει και πολλά: Παραμένει το ίδιο τρελαμένος με το ραδιόφωνο. Σήμερα, απαντά στις ερωτήσεις μου και, όπως θα διαβάσετε, λέει πολλά και, εννοείται, σημαντικά. Αλλά, ξέρετε: άμα δώσεις σε άνθρωπο του ραδιοφώνου ένα μικρόφωνο, ξεχνά να σταματήσει! Και πολύ καλά κάνει
Κάνεις αρκετά χρόνια ραδιόφωνο. Ποια είναι η βασική διαφορά που παρατηρείς στο χώρο, σε σχέση με τα πρώτα χρόνια που έκανες εκπομπές;
Τα «πολλά χρόνια», για καλό το λες; Επειδή όμως είναι αλήθεια, πρόλαβα και έζησα διάφορες φάσεις και εποχές του ραδιοφώνου: από τα «πειρατικά χρόνια», που πέρα από τους 3 κρατικούς και 1-2 αναμεταδότες τους δεν υπήρχε τίποτα άλλο που να λειτουργεί νόμιμα στην μπάντα. Από τους πρώτους δημοτικούς και τους παραγωγούς σταρ και τους διαγωνισμούς με τα μπλουζάκια σε κάθε εκπομπή. Μέχρι και την τωρινή του κατάσταση. Στη πρώτη φάση, ο ακροατής είχε τεράστια απόσταση και καμία επαφή με τον άνθρωπο πίσω από το μικρόφωνο και το σταθμό που εκπροσωπούσε. Μουσικά αλλά και ραδιοφωνικά ήμασταν ακόμα στο '50 και το '60, με ελάχιστες εξαιρέσεις από 3-4-5 ανθρώπους που έκαναν και τη διαφορά στο κρατικό ραδιόφωνο. Τότε, με τους «ραδιο-πειρατές», επικρατούσε το «στους τυφλούς βασιλεύει ο μονόφθαλμος». Αυτό το άτσαλο και άκομψο πολλές φορές «διαδραστικό ραδιόφωνο», με τις «προτιμήσεις και τις αφιερώσεις», τις πρώτες γραμμές στον αέρα, έβγαζε έναν ρομαντισμό και ενθουσιασμό και από τις δύο πλευρές (παραγωγούς και ακροατές). Για μένα ήταν η πιο αθώα αλλά και γνήσια εποχή, με τα καλά της και τα κακά της.
Στη συνέχεια, με την «ελεύθερη ραδιοφωνία», το ραδιόφωνο αναγεννήθηκε, το ίδιο και οι ακροατές του. Οι παλιοί εραστές των ραδιοκυμάτων έγιναν η απόλυτη μειοψηφία από τις ορδές των ..νεοεισερχομένων (σε παραγωγούς αλλά και ακροατές), και υπήρξε μια έντονη (στα όρια του κιτς) περίοδος, όπου το ραδιόφωνο θεωρήθηκε ξαφνικά ΙΝ, cool, must και trendy! Είχαμε: χρυσοπληρωμένους ραδιο-παραγωγούς, καλό ποσοστό της διαφημιστικής πίτας στο νέο μέσο, μεταγραφές εκατομμυρίων από σταθμό σε σταθμό, κάθε εκπομπή που σεβόταν τον εαυτό της έπρεπε να δίνει από τουλάχιστον 10 μπλουζάκια δώρα σε ακροατές της. Αυτό ήταν για μένα η φούσκα του ραδιοφώνου, όπως η αντίστοιχη φούσκα του χρηματιστηρίου πριν κάποια χρόνια..
Ακολούθησε η αυτορύθμιση, με σταθμούς να κλείνουν ή να αποφασίζουν να μηδενίσουν τα έξοδά τους βάζοντας στη θέση ανθρώπων υπολογιστές με playlists, παραγωγοί να δουλεύουν με το δελτίο παροχής και αποζημίωση ανά ώρα (ή ακόμα χειρότερα «βρες σπόνσορα και θα πάρεις το ποσοστό σου»). Αλλά και ακροατές που πλέον έκριναν με τον δικό τους τρόπο και ανάγκες τις ραδιοφωνικές επιλογές που είχαν. Δεν ήταν λίγες οι φορές που η άποψη που άκουγες για σταθμούς ήταν «δεν μου αρέσει - μιλάνε πολύ». Κι αυτό για ένα μέσο που η «φωνή» είναι το βασικό συνθετικό του ονόματός του.
Η γνώμη μου για το σήμερα, λοιπόν; Χάθηκε η αγνότητα, ο ρομαντισμός και το γνήσιο.. Κάνουμε το «εύπεπτο» κι όχι αυτό που μας εκφράζει, μετατρέπουμε ένα μαγικό μέσο σε cdιέρα για το μαγαζί ή το αυτοκίνητο, ενώ του αξίζουν τόσα παραπάνω. Πλέον, τα μέσα, οι πόροι και ο επαγγελματισμός αυτού που ακούς είναι δραματικά καλύτερα. Σήμερα οι περισσότεροι ξέρουν πλέον να μιλήσουν στο μικρόφωνο, αλλά δυστυχώς πια δεν έχουν κάτι να πουν. Και οι «πελάτες», δεν θέλουν να το ακούσουν. Μεταξύ μας, τα μόνα ραδιόφωνα λόγου που γίνονται «ανεκτά» και μπορούν να βγάζουν άποψη, είναι τα αθλητικά και τα ειδησιογραφικά..
Αν μπορούσες με κάποιο τρόπο να αλλάξεις ένα και μοναδικό πράγμα στα ερτζιανά, ποιο θα ήταν αυτό;
Θα έβαζα περισσότερο «ό-φωνο» στο ραδιόφωνο.. Σταθμούς που θα επενδύσουν σε παραγωγούς με ουσιαστική φωνή και άποψη, αγάπη και μεράκι για το μέσο, όραμα και τόλμη για αυτό που θέλουν να μοιραστούν με τους ακροατές.
Πώς βλέπεις το ραδιόφωνο σε δέκα χρόνια από σήμερα; Θα είναι περισσότερο ιντερνετικό;Από πλευράς τεχνολογίας, αν «λυθεί» πρακτικά φτηνά και αποτελεσματικά το θέμα της εν κινήσει σύνδεσης στο διαδίκτυο (mobile internet), θα είναι μάλλον ο βασικός τρόπος να το ακούς. Γιατί πολλοί είναι αυτοί που ακούν ράδιο κυρίως στο αυτοκίνητο ή στη δουλειά τους. Νομίζω πως ήδη στο σπίτι ή στο γραφείο, λίγοι κουβαλάνε μαζί τους ραδιόφωνο. Χρησιμοποιούν το PC τους και το Internet ή το κινητό τους για να ακούσουν έναν σταθμό (βεβαίως, προτιμούν αυτόν που άκουγαν ήδη στο αυτοκίνητο).
Για μένα το ερώτημα είναι τι θα ακούς σε 10 χρόνια και όχι πώς θα το ακούς. Το Internet radio για μένα είναι μια απάντηση πολυφωνίας και χαμηλού κόστους, όπως ήταν το πειρατικό ραδιόφωνο τη δεκαετία του 80. Αλλά πολύ φοβάμαι πως ήδη βρίσκεται και αυτό σε «διωγμό», αφού οι προϋποθέσεις και τα κόστη για να το κάνει νόμιμα κάποιος, το κάνουν απαγορευτικό (και σίγουρα όχι λύση χαμηλού κόστους). Άρα, με όλη τη νομοθεσία, τις διατάξεις, τους περιορισμούς, και τις απαγορεύσεις για πειρατεία και πνευματικά δικαιώματα που έρχονται, νομίζω ότι στο σύνολό του, είτε με RF, WiFi ή με TCP/IP, τελικά θα ακούμε περίπου τα ίδια! Εξειδικευμένα ραδιόφωνα, σε μουσική ή θεματολογία, που θα ανήκουν σε μεγάλους οργανισμούς με τα μέσα και τον πλούτο να στηρίξουν ένα τέτοιο εγχείρημα, για τους δικούς τους λόγους και συμφέροντα το καθένα!
