Το SFF-rated Athens φέτος κάνει την 6η του εκκίνηση στα δρώμενα της μητρόπολης. Γι αυτούς που δεν το έχουν ακούσει να δώσω την πληροφορία ότι πρόκειται για μια διοργάνωση που τιμά την επιστημονική φαντασία, το fantasy αλλά και τον τρόμο με ένα πλήθος από προβολές που κατά κανόνα λαμβάνουν χώρα στον κινηματογράφο Μικρόκοσμος Filmcenter στις αρχές της Λεοφώρου Συγγρού. Φέτος θα κινηθεί στο χρονικό φάσμα από 10ης Μαρτίου έως και 16 (του ιδίου μηνός) και θα προβληθούν 78 ταινίες (ανάμεσά τους και 37 διαγωνιστικές συμμετοχές από 23 χώρες). Μιας και τη στήλη την ενδιαφέρει η ανθρώπινη δυναμική πίσω από τις κινήσεις και τα δρώμενα ψάξαμε, βρήκαμε και απευθύναμε κάποιες ερωτήσεις στον Αλέκο Παπαδόπουλο, διευθυντή του φεστιβάλ. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε την ιστοσελίδα τους.
Κύριε Παπαδόπουλε φαντάζομαι ότι διαπιστώσατε κάποιο κενό στην ελληνική φεστιβαλική κίνηση όταν αποφασίσατε να ξεκινήσετε το SFF-rated ATHENS θεωρείτε ότι μέχρι στιγμής έχει επιτευχθεί ένα ικανοποιητικό ποσοστιαία μέρος της αρχικής ιδέας σας;
Ναι και όχι. «Ναι» όσο χρειάζεται για να μην απογοητευτούμε, «όχι» όσο χρειάζεται για να μην επαναπαυόμαστε. Ο ένας από τους δύο βασικούς μας στόχους ήταν να προσφέρουμε στο Ελληνικό κοινό ταινίες που δεν θα μπορούσε να βρει και να δει ούτε σε εμπορική διανομή στους κινηματογράφους, ούτε σε dvd, ούτε καν στο Διαδίκτυο πολύ μικρό μέρος από τις 300 ταινίες μικρού και μεγάλου μήκους των έξι SFF-rated ATHENS (συμπεριλαμβανομένου δηλαδή και του τρέχοντος) μπορεί να βρει κανείς εκτός του φεστιβάλ μας. Γι αυτό και πέρυσι ξεκινήσαμε την έκδοση dvd με επιλογές από τις μικρού μήκους που προβάλλουμε, μια εκδοτική δραστηριότητα που θα συνεχίσουμε το Φθινόπωρο φέτος προβλέπεται να κυκλοφορήσει το 2ο διπλό όπως και το πρώτο- dvd, με επιλογές από τα έτη 2010 και 2011. Ο άλλος βασικός μας στόχος δεν έχει επιτευχθεί σε ικανοποιητικό βαθμό. Αυτός ήταν και είναι να φέρουμε σε επαφή με το Φανταστικό ένα ευρύτερο κοινό και όχι μόνο τους ήδη γνώστες, βοηθώντας να επιλυθούν και οι βασικές παρεξηγήσεις οι οποίες υπάρχουν κυρίως γύρω από την Επιστημονική Φαντασία(ΕΦ), οι οποίες είναι α) ότι η EΦ ασχολείται με το απώτατο μέλλον και οι ταινίες της διαδραματίζονται κατά βάση στο μακρινό διάστημα και β) ότι η ΕΦ ασχολείται με εξωγήινους, που μας παρακολουθούν μυστικά και μας απαγάγουν όχι και τόσο μυστικά, και με τη συναφή προβληματική.
Τίποτε από τα δύο δεν ισχύει. Αυτό που κάνει η ΕΦ στο συντριπτικά μεγάλο της ποσοστό, είναι να κοιτά το παρόν με τα μάτια του μέλλοντος, ενώ αναφορικά με τα θέμα «UFO», ανήκει στον χώρο της έρευνας επιστημονικής σύμφωνα με μερικούς, ψευδο-επιστημονικής σύμφωνα με άλλους, πάντως σε κάθε περίπτωση δεν σχετίζεται με Τέχνη και την καλλιτεχνική δημιουργία, που είναι αυτό που ενδιαφέρει εμάς και το SFF-rated ATHENS.
Ποιες ήταν οι στιγμές που νιώσατε απογοητευμένος ή αποκαρδιωμένος από τις προηγούμενες διοργανώσεις;Μέχρι και το 2009 δεν προλαβαίναμε να απογοητευτούμε, θέταμε συνεχώς νέες και δύσκολες προκλήσεις στους εαυτούς μας και η αδρεναλίνη κυλούσε άφθονη: να μεταφερθούμε από «αίθουσα προβολής» σε κινηματογράφο, από ελληνικό να γίνουμε διεθνές, από μονοήμερο να γίνουμε 4ήμερο και ακολούθως 7ήμερο φεστιβάλ τώρα που αναπολώ αυτή την περίοδο, το θράσος μας ήταν αξιοσημείωτο: Μέσα σε τέσσερα μόνο χρόνια, από σχεδόν «κλειστή» εκδήλωση για τα μέλη της διοργανώτριας Αθηναϊκής Λέσχης Επιστημονικής Φαντασίας, είχαμε εξελιχθεί σε ένα 7ημερο φεστιβάλ που άρχιζε να γίνεται γνωστό στο εξωτερικό. Το 2010 ήταν η χρονιά που αποφασίσαμε να μην αλλάξουμε τίποτε από οργανωτικής άποψης ώστε να συνειδητοποιήσουμε κι εμείς οι ίδιοι καλύτερα τι ήταν αυτό που είχαμε δημιουργήσει μέχρι εκείνη τη στιγμή. Ταυτόχρονα, πέρυσι το πρόγραμμα ταινιών μικρού μήκους ήταν εξαιρετικό (θα δυσκολευτούμε ιδιαίτερα να διαλέξουμε ταινίες για το 2ο dvd μας). Σε αυτό το πλαίσιο, φάνηκε καθαρά το «έλλειμμα προώθησης» του φεστιβάλ. Τα πράγματα επιβαρύνθηκαν και εξ αιτίας του ότι οι μέρες διεξαγωγής το 2010 συνέπεσαν ακριβώς με την πρώτη σαφή ενημέρωση των Ελλήνων πολιτών για τα μεγάλα οικονομικά προβλήματα της χώρας, και η περιρρέουσα ατμόσφαιρα εκείνες τις ημέρες ήταν είτε καταθλιπτική είτε έντονα πολιτικοποιημένη δεν έμοιαζε να υπάρχει χώρος για τα ερεθίσματα και τον προβληματισμό που έχει να προσφέρει η Τέχνη. Έτσι το φεστιβάλ δεν προσέλκυσε τον κόσμο που θα μπορούσε και που ελπίζαμε. Και αυτό μας αποκαρδίωσε για λίγο. Μετά αρχίσαμε να σκεφτόμαστε πώς θα το αναγεννούσαμε το 2011.
Η αλήθεια είναι ότι το κυριότερο ποσοστό των ταινιών ανήκουν είτε στο χώρο του fantasy είτε αυτό του τρόμο Αυτό τουλάχιστον μέχρι πέρυσι. Ποιοι οι λόγοι (αν βέβαια συμφωνείτε με αυτή την άποψη).Δεν θα συμφωνήσω μαζί σας. Καταρχάς «ταινίες τρόμου» έχουν παιχτεί λίγες στο SFF-rated ATHENS, κι αυτό γίνεται συνειδητά: ως θεατές αυτό το κινηματογραφικό είδος μας ενδιαφέρει, ως διοργανωτές του SFF-rated ATHENS όμως, όχι. Αν π.χ. κατατάσσετε σε αυτή την κατηγορία τις ταινίες γύρω από τη θεματολογία των Ζόμπι ή του Δράκουλα, θα διαπιστώσετε ότι έχουμε προβάλλει λίγες και επιλεγμένες εκείνες που έχουν να προσφέρουν ένα στοιχείο ανανέωσης αυτών των μάλλον τυποποιημένων μυθοπλασιών, και κυρίως ως προς τις ανθρώπινες σχέσεις που αναπτύσσονται σε τέτοιες ακραίες και φανταστικές καταστάσεις. Ταινίες με στοιχεία τρόμου όμως υπάρχουν αρκετές, αλλά δεν θα τις κατέτασσα στο Horror. Για να αναφέρω ένα πασίγνωστο παράδειγμα, η σειρά ταινιών Alien έχει στοιχεία τρόμου αλλά η ΕΦ κυριαρχεί.
Μεταξύ τώρα Επιστημονικής Φαντασίας και Fantasy το πρόγραμμα του φεστιβάλ τα πρώτα 5 χρόνια ( 200 ταινίες), είναι σχεδόν απόλυτα μοιρασμένο. Μόλις το έλεγξα ξανά για να το επιβεβαιώσω. Άρα τελικά μάλλον υπάρχει μια «εύνοια» υπέρ της Επιστημονικής Φαντασίας, αφού δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η ΕΦ είναι ένα μόνο υπο-είδος του Fantasy (δηλαδή του Φανταστικού με την ευρεία έννοια), αν και για λόγους ιστορικούς και κοινωνικούς ξεχώρισε τις προηγούμενες δεκαετίες και κατέκτησε διεθνώς το δικαίωμα να αναφέρεται χωριστά, ενώ υπό τον όρο Fantasy κατατάσσουμε όλα τα υπόλοιπα υπό-είδη του Φανταστικού. Φυσικά τα κριτήρια με τα οποία κατηγοριοποιεί κανείς ενέχουν και ένα υποκειμενικό στοιχείο, αλλά νιώθω βέβαιος για τα ποσοστά συμμετοχής των ειδών που σας δίνω. Η ίδια σχέση 50-50 τηρείται (ή μάλλον, προέκυψε), και το 2011: από τις 8 ταινίες μεγάλου μήκους του Διαγωνιστικού, οι 4 είναι επιστημονικής φαντασίας (να διευκρινίσω ότι η Παγκόσμια Πρεμιέρα μας, το The Whisperer In Darkness, βασίζεται μεν σε διήγημα του Χ.Φ. Λόβκραφτ αλλά είναι ταινία επιστημονικής φαντασίας). Ανάλογη ισορροπία έχουμε και στις μικρού μήκους ταινίες που προβάλλονται φέτος.
Το ελληνικό τμήμα των συμμετοχών (που δε σας κρύβω ότι θεωρώ ότι είναι ένα στοίχημα που πολλάκις έχει χάσει το ελληνικό σινεμά, αυτό δηλαδή της επιστημονικής φαντασίας) έχει φέτος ικανοποιητικές συμμετοχές σε αριθμό και δυναμικό;Φέτος η παρουσία των ελλήνων σκηνοθετών είναι μεγαλύτερη και δυναμικότερη από ποτέ. Καταρχάς για πρώτη φορά συμμετέχουν ελληνικές ταινίες μεγάλου μήκους στο Διαγωνιστικό και μάλιστα δύο. Δεύτερον, αναδεικνύουμε με 5 ταινίες μικρού μήκους το Ελληνικό Δίκτυο Ανεξάρτητων Κινηματογραφιστών CHAINFREE, μια ομπρέλα αλληλοϋποστηριζόμενων κινηματογραφικών ομάδων νέων ανθρώπων απλωμένων σε όλη την Ελλάδα, οι οποίοι μας εξέπληξαν με την έμπνευση και την εφευρετικότητά τους. Συνολικά φέτος προβάλλουμε 3 ταινίες μεγάλου μήκους και 10 μικρού μήκους. Πιθανώς το «στοίχημα» που αναφέρατε να ξαναχαθεί στην Ελλάδα δεν φαίνεται να ενδιαφερόμαστε ιδιαίτερα για τον «κινηματογράφο ειδών» (genre cinema), ικανοποιούμενοι με κωμωδίες και ηθογραφίεςόμως αν «οι προηγούμενες αποδόσεις δεν διασφαλίζουν τις μελλοντικές» ισχύει εξίσου ότι «οι προηγούμενες αποτυχίες δεν προδικάζουν τις μελλοντικές» -αυτό το καλό έχει το μέλλον: είναι αβέβαιο, άρα ρευστό και ανοιχτό.
Θα ήταν κάποιος τουλάχιστον τυφλός για να μην αντιληφθεί ότι κάθε χρόνο βελτιώνεται το Φεστιβάλ. Φέτος ποιες είναι οι καινοτομίες και οι διαφορετικότητες του; Ποια είναι κατά τη γνώμη σας τα φετινά ατού της διοργάνωσης;
Φέτος αποφασίσαμε να επεκτείνουμε τις προωθητικές-επικοινωνιακές ενέργειες για το φεστιβάλ, να φωνάξουμε πιο δυνατά «είμαστε εδώ και δεν μπορείτε να φανταστείτε τι χάνετε», ώστε να μας ακούσουν και άνθρωποι που δεν έχουν ακόμη εγγράψει την ύπαρξη του SFF-rated ATHENS.
Ξεκινήσαμε τη διοργάνωση συμπληρωματικών εκδηλώσεων: έχοντας εξασφαλίσει την Παγκόσμια Πρεμιέρα της πολυαναμενόμενης στο χώρο του Φανταστικού ταινίας «The Whisperer In Darkness» προσκαλέσαμε τον σκηνοθέτη της Sean Branney κατευθείαν από το Λος Άντζελες και συνδιοργανώσαμε με την Ελληνοαμερικάνικη Ένωση σχετική εκδήλωση προς τιμήν του μία μέρα πριν την έναρξη του φεστιβάλ.
Τέλος, θέλοντας να δείξουμε στον κόσμο το πόσο σημαντική είναι για εμάς η συμμετοχή του, φέτος αυξάνουμε τα Βραβεία Κοινού ώστε να δώσουμε την ευκαιρία στους ακροατές να εκφράσουν τη γνώμη τους για περισσότερες διαστάσεις και συνισταμένες των ταινιών που θα δουν, ενώ παράλληλα φροντίσαμε να εξασφαλίσουμε και μια σειρά από συλλεκτικά δώρα για αυτούς που πραγματικά θα εμπλακούν και θα αλληλεπιδράσουν με το 6ο SFF-rated ATHENS. Και δεν ξεχνώ το περιεχόμενο: οι φετινές ταινίες μεγάλου μήκους είναι πιο προκλητικές, αισθητικά και κοινωνικά, από τις περσινές, και νομίζω ότι θα δημιουργήσουν έντονες συζητήσεις μια παγκόσμια αποκλειστικότητα του SFF-rated ATHENS είναι το Βραβείο Διχογνωμίας Κοινού για ταινίες μεγάλου μήκους. Βάσει του πώς οι θεατές έχουν αξιολογήσει τις ταινίες, προκύπτει αυτόματα και το ποια ταινία προκάλεσε τη μεγαλύτερη διάσταση απόψεων. Αυτό θεωρώ ότι πρέπει να επιβραβεύεται στην Τέχνη ε, φέτος πιστεύω ότι ο ανταγωνισμός για το βραβείο αυτό θα είναι μεγάλος! Όσο για τις ταινίες μικρού μήκους, δεν έχω αποφασίσει ακόμη αν ως σύνολο είναι ισάξιες ή καλύτερες από το περσινό πρόγραμμαβλέπω το διπλό dvd να γίνεται τετραπλό
Διαμέσου της κάθε χρονιάς πόσο χρόνο όχι μόνο σε «εργατοώρες» αλλά και σε σκέψη απαιτεί από εσάς μια τέτοια διοργάνωση;Η οργάνωση του επόμενου φεστιβάλ, ξεκινά συνήθως 2 μήνες το αργότερο μετά τη λήξη του προηγούμενου. Η συλλογή, εξέταση και επιλογή των ταινιών που θα προβάλλουμε μας απασχολεί το μεγαλύτερο μέρος του έτους. Και η επιλογή αυτή δεν είναι τελικά ένα απλό άθροισμα «ταινιών που μας άρεσαν». Αναζητούμε θεματικές ενότητες, προσπαθούμε να προσδιορίσουμε ποια διλήμματα ταλανίζουν την κάθε χρονική περίοδο τον κόσμο, και να του προσφέρουμε ταινίες που θα εμπλουτίσουν τον προβληματισμό του, δίνοντάς του μια απολαυστική διανοητική, συναισθηματική και αισθητική πλατφόρμα διασκέδασης, αλλά και σκέψης παραδείγματος χάριν φέτος δύο από τις μεγάλου μήκους ταινίες μας διαπραγματεύονται η μία τη γενετική μηχανική, η άλλη τη δύναμη του Διαδικτύου και τη μετεξέλιξη των κοινωνικών δικτύων σε εικονικές χώρες που έρχονται σε αντιπαράθεση με τις παραδοσιακές χώρες όταν δε τα πράγματα αρχίζουν και γίνονται πολύ βαριά, υπάρχει πάντα το αψέντι, που όπως κάθε χρόνο σερβίρεται δωρεάν.
Το προσωπικό top 10 σας από ταινίες σχετικές με το φάσμα που παρουσιάζεται στο festival;
Χωρίς σειρά αξιολόγησης πλην της πρώτης:
1) Blade Runner
2) Gattaca
3) Clockwork Orange
4) Star Wars V- The Empire Strikes Back
5) Lord of The Rings : The Fellowship of the Ring
6) Brazil
7) The Green Mile
8) Stalker
9) Invasion of the Body Snatchers
10) The Thing
