Του Άκη Έβενη
Καθώς χθες, Κυριακή 31 Μαΐου 2026, συμπληρώθηκαν τα γενέθλια του «Αθήνα 9.84», μου δίδεται η ιδανική αφορμή προκειμένου να ανατρέξουμε στην ιστορική αφετηρία του σταθμού.
Ξεκινώντας τη λειτουργία του στις 31 Μαΐου 1987, ο σταθμός εξέπεμπε αρχικά το ημερήσιο πρόγραμμά του για δώδεκα ώρες, για ένα διάστημα τριμήνου περίπου. Η μεγάλη ανατροπή ήρθε το φθινόπωρο της ίδιας χρονιάς, όταν επέκτεινε τη διάρκεια της ροής του και έγινε ο πρώτος ραδιοφωνικός σταθμός στη χώρα μας που μετέδιδε ένα πλήρες, συγκροτημένο και 24ωρο ημερήσιο πρόγραμμα. Η μετάδοση αυτή γινόταν εξολοκλήρου απ’ ευθείας, δίχως διακοπή της λειτουργίας του για συντήρηση των τεχνικών υποδομών του και χωρίς τη μεσολάβηση κάποιας ηχογραφημένης εκπομπής σε ταινία μπομπίνας. Όλη η 24ωρη ροή των προγραμματισμένων εκπομπών ήταν «ζωντανή»!
Στην αγορά, μήνα με τον μήνα, εντεινόταν η ζήτηση ραδιοφωνικών συσκευών οικιακής χρήσης και αυτοκινήτων, με αποτέλεσμα πολλά από τα καταστήματα να μην μπορούν να την καλύψουν. Οι πρώτες ενθαρρυντικές ενδείξεις των μετρήσεων δεν άργησαν, καθώς οι αριθμοί έδειξαν ότι στη μέτρηση της ακροαματικότητας των ραδιοφωνικών σταθμών του ευρύτερου λεκανοπεδίου της Αττικής, ο 9.84 κατείχε ποσοστά που κυμαίνονταν από 55% έως 65% κι έτσι, στην εντεινόμενη αποδοχή του Αθήνα 9.84, γρήγορα ανταποκρίθηκε και η διαφημιστική αγορά.
Αξίζει να αναφέρω ενδεικτικά ότι, μετά τον πρώτο χρόνο λειτουργίας του, τον Αύγουστο του 1988 -περίοδο στην οποία παρουσιάζεται κάμψη των διαφημιστικών δαπανών και αισθητή μείωση του πληθυσμού των Αθηναίων λόγω της μαζικής εξόδου για τις καλοκαιρινές διακοπές τους- ο Αθήνα 9.84 εμφάνισε μικτά έσοδα από διαφημίσεις της τάξης των 2,7 εκ.€ (90 εκατ. δραχμές, τότε!). Όλη αυτή η δραστηριότητα για την παραγωγή προγράμματος των 26 πρώτων μηνών αναπτυσσόταν στους περιορισμένους χώρους ενός ημιώροφου που μας διέθεσε η Δημοτική αρχή στο κτήριο του δημοτικού μεγάρου της οδού Λιοσίων 22, με ανεξάρτητη είσοδο και δίπλα από την κεντρική είσοδο του νέου Δημαρχείου.
Στελέχωση ραδιοσταθμού
Γενικός Διευθυντής, Αθήνα 9.84FM: Γιάννης Τζαννετάκος
Νομικός και γενικός σύμβουλος: Κωστής Φιλιππόπουλος
Πρόεδρος της Δημοτικής Επιχείρησης Διαφημίσεων και Τουρισμού, ο Νίκος Απέργης, ο οποίος είχε την οικονομική διαχείριση δίχως το δικαίωμα ανάμειξης στο πρόγραμμα και στα λειτουργικά του ραδιοσταθμού, ασχέτως αν κάποιες φορές το επεδίωκε.
Μέλη της επιτροπής δεοντολογίας ήταν οι: Βαγγέλης Μπίστικας, Γιώργης Μασσαβέτας ο οποίος λίγο αργότερα αντικαταστάθηκε από τον Σοφιανό Χρυσοστομίδη, Πάνος Λουκάκος, και Στάμος Ζούλας.
Ονοματοδοσία Σταθμού: Άκης Έβενης
Όσον αφορά την επιτροπή προγράμματος, η οποία σχεδίασε και καθόρισε τη φιλοσοφία του σταθμού, αυτή οριστικοποιήθηκε ατύπως -καθώς δεν υπήρχε ακόμα το απαραίτητο νομικό καθεστώς- τρεις μήνες πριν από την επίσημη πρεμιέρα. Αυτή ακριβώς η ομάδα ήταν που διαμόρφωσε τη δομή και τη ροή όλων των εκπομπών κατά τους πρώτους 26 μήνες λειτουργίας του «Αθήνα 9.84FM», με βασικούς συντελεστές τους Γιάννη Τζαννετάκο, Θοδωρή Ρουσσόπουλο, Άκη Έβενη και, σε περιφερειακό ρόλο, τον Βασίλη Πάικο.
Δημοσιογράφοι: Μαρία Ρεζάν, Θοδωρής Ρουσσόπουλος, Βασίλης Πάικος, Γιώργης Μασσαβέτας, Νίκος Ευαγγελάτος, Πάνος Λουκάκος, Μπήλιω Τσουκαλά, Νίκος Χατζηνικολάου, Πάνος Παναγιωτόπουλος, Στέλιος Κούλογλου, Άκης Κοσώνας, Αλέξανδρος Γιώτης, Σωτήρης Στανωτάς, Δέσποινα Τσαντέ, Σοφία Μελίντα Μαλτέζου, Σήφης Πολυμίλης, Στάθης Βαρυτιμιάδης, Μιχάλης Κατσίγερας, Τίτος Αθανασιάδης, Ινώ Αφεντούλη, Γιώργος Μελέας, Μπάμπης Παπαπαναγιώτου, Άννυ Ποδηματά, Μιχάλης Δημητρίου, Μελίνα Αδαμοπούλου, Ρένα Καπιτσαλά, Γιάννης Πρασσάς, Έλενα Πάσσα, Ελένη Κάραμποτ, Σακελάρης Σκουμπουρδής, Άρτεμις Σκουμπουρδή, Γιώργος Αυτιάς, Γρηγόρης Καλοκαιρινός, Περικλής Βασιλόπουλος, Λίνα Βασιλοπούλου.
Παραγωγοί Μουσικών Προγραμμάτων: Γιώργος Τσάμπρας, Άκης Έβενης, Ξενοφών Ραράκος, Γιάννης Δόξας, Γρηγόρης Ψαριανός, Μιχάλης Τσαουσόπουλος, Άγγελος Πυριόχος, Τερέζα Δελή, Ιωσήφ Αβράμογλου, Νίκος Κανελλόπουλος, Γιώργος Πολυχρονίου, Ρενάτα Δικαιοπούλου (μουσική επιμέλεια πρωινής δημοσιογραφικής ζώνης προγράμματος). Γιάννης Λώλος (μουσική επιμέλεια δημοσιογραφικής ζώνης), Κώστας Σέργης (υπεύθυνος δισκοθήκης – ταινιοθήκης και μουσικός επιμελητής)
Ψυχαγωγικό πρόγραμμα: Γιώργος Μαρίνος, Γιώργος Μητσικώστας, Ιάσων Τριανταφυλλίδης, Ντάνος Λυγίζος, Λάμπης Ταγματάρχης, Θανάσης Λάλας, Νίκος Δήμου, Λάκης Λαζόπουλος, Δήμητρα Παπαδοπούλου.
Τεχνικοί – Ηχολήπτες: Πάνος Δράκος, Νικος Κανελλόπουλος, Γιάννης Δουδουμόπουλος, Ψαλίδας, Φουσέκης, Χρήστος Ζορμπάς, Μίμης Κανής, Πάνος Παπάς, Φώντας Θεοδώρου, Θωμάς Σερεμέτης, Νίκος Γιατράκος, Σάκης Βώβος, Τάκης Περδικάρης, Μιχάλης Κριτής, Νότης Παπαπάσχος, Γιώργος Βαρδαξής, Χρήστος Φωτεινόπουλος.
Φωτογραφικό αρχείο επισκεπτών και στελεχών σταθμού: Αναστασία (Σούλα) Ντόλκα (ιδιαιτέρα γραμματέας Μιλτιάδη Έβερτ)
_______________________
Ο εξοπλισμός του πρώτου Studio On Air του Αθήνα 9.84
1. Μια νοικιασμένη 24κάναλη NΕVE console από το studio P.D.R. του Πάνου Δράκου, η οποία, μέσα σε δέκα ημέρες, μετατράπηκε σε broadcast από τον τεχνικό της Columbia / ΕΜΙ / PDR, Νίκο Κανελλόπουλο, προκειμένου να εξυπηρετηθούν οι ραδιοφωνικές ανάγκες μας, αλλά και λόγω του γεγονότος ότι, η παραγγελία μιας καινούργιας από το εξωτερικό θα καθυστερούσε αρκετούς μήνες ακόμη την έναρξη λειτουργίας του ραδιοσταθμού, την οποία προανήγγειλαν σε συνέντευξη τύπου που παραχώρησαν ο Μιλτιάδης Έβερτ με τον Γιάννη Τζαννετάκο.
2. Μαγνητόφωνα εγγραφής αναπαραγωγής, REVOX B77.
3. Pick Up, Technics 1200 MK II
4. CD Players, DENON Professional DN 961 FA.
5. Jingle Machines, DENON (στην αρχή), SONIFEX Micro HSx (μερικούς μήνες αργότερα).
6. Μικρόφωνα, Electro Voice RE 20 και AKG 414 ULS
7. Ακουστικά, AKG K240 Studio Monitor
8. Μαγνητόφωνα Lyrec FRED (portable editing deck), τα οποία χρησιμοποιούσαν παραγωγοί και δημοσιογράφοι για απόλυτη ακρίβεια και ταχύρυθμο montage των συνεντεύξεων, ρεπορτάζ κ.ά.
9. Μουσικά προγράμματα, ενημερωτικές εκπομπές, συναυλίες, θεατρικά, ρεπορτάζ, συνεντεύξεις καθώς και το ραδιοφωνικό αρχείο, αποθηκεύονταν σε Μαγνητοταινίες Ήχου, AMPEX 456 Grand Master.
__________________________
Σε εκείνον τον χώρο, με αυτά τα μέσα και αυτές τις δυνατότητες πορευθήκαμε εμείς ως πρώτα στελέχη, πολλοί ως πρώτοι παραγωγοί, πολλοί ως καινούργιοι δημοσιογράφοι, ηθοποιοί, ηχολήπτες και τεχνικοί συντήρησης των συστημάτων μετάδοσης ραδιοφωνικού σήματος, τους 26 πρώτους μήνες του Αθήνα 9.84.
Η διαδοχή του Μιλτιάδη Έβερτ από τον νέο Δήμαρχο Αθηναίων, Νίκο Γιατράκο, το 1989, φανέρωσε ότι η πλουραλιστική αντίληψη που επικρατούσε στο πρόγραμμα και κυρίως στον ενημερωτικό τομέα του 9.84, εκινείτο κόντρα προς τις πολιτικές αντιλήψεις του νέου δημάρχου, ο οποίος δήλωσε πως: «...ο Αθήνα 9.84, είναι ένα καράβι που μπατάρει αριστερά!». Ωστόσο, με τη φράση αυτή, κατέδειξε και την προοδευτική αντίληψη, που είχε ο Μιλτιάδης Έβερτ εκείνη την περίοδο για τα Μ.Μ.Ε.
Όσοι δεν θέλαμε να προσαρμοστούμε σε αυτό που θα ακολουθούσε, φύγαμε! Φύγαμε, αφήνοντας στο ταμείο του ΑΘΗΝΑ 9.84 έσοδα: 2,5 δισεκατομμύρια δραχμές!
«Πιθανόν το κέρδος να ήταν τόσο... Με χρήματα του Αθήνα 9.84 αγοράστηκε ο γυάλινος Δρομέας του Βαρώτσου και δεκάδες φοίνικες που κόστισαν 700.000 - 800.000 δρχ. ο ένας» θυμάται ο Γιάννης Τζαννετάκος στην συνέντευξη που μου παραχώρησε τον Φεβρουάριο του 2011 .
Κλείνοντας, θέλω να επισημάνω ότι οι επιχειρηματίες των ιδιωτικών σταθμών πρέπει να έχουν υπόψη τους ότι μισθώνουν συχνότητες που είναι δημόσια περιουσία, άρα οφείλουν να συνυπολογίζουν και το δημόσιο συμφέρον στη διαμόρφωση και την εκτέλεση του ραδιοφωνικού προγράμματος.
Εύχομαι πολλά 24ωρα διαρκείας στον Αθήνα 984FM!
